TIP: Organiseer samen mét je doelgroep en niet enkel voor hen

Wanneer je als outreachend werker activiteiten en acties wil organiseren, doe dat dan samen met je doelgroep en niet enkel als aanbod waar zij louter aan deel te nemen hebben. Vaak verwachten mensen van jou als werker dat je activiteiten voor hen organiseert zonder dat zij er iets voor moeten doen. Tracht dit te vermijden. Je wil immers mensen versterken en dat doe je door hen verantwoordelijkheden op te laten nemen en in groep te laten samenwerken. Werk op hun maat en tempo en vertrek vanuit hun vraag.

Mensen betrekken in de organisatie maakt dat zij de activiteit meer als een activiteit van hen beschouwen. Zo verklein je de kans dat de activiteit verpest wordt.

Hoe deden wij het?

kickertoernooi

“Het eerste weekend is fout afgelopen. De jongens hebben ’s nachts de boel op stelten gezet en de rookdetector afgebroken. Toen de eigenaar van het pand hen op hun verantwoordelijkheden wees, zijn ze uitgevlogen en hebben hem de huid vol gescholden. Daarop ben ik kwaad geworden. De gasten hebben toen hun boeltje gepakt en zijn vertrokken. Achteraf bleek dat ik de gasten te weinig inspraak gegeven heb. Ze wilden liever ergens anders naartoe en wilden zelf een plek kiezen om te overnachten.

Het volgende weekend was zalig! Ik heb dezelfde fout niet meer gemaakt. Op elk vlak in de organisatie ervan, hebben de jongeren zelf bepaald wat er zou gebeuren. Zo wilden ze naar de Ardennen gaan om adventure-activiteiten te doen. Ze hebben zelf een huisje gezocht (met jacuzzi uiteraard!) en voor vervoer gezorgd. Er werd een beurtrol opgesteld voor het koken en de afwas. Ook de financiële zaken werden mede door de gasten zelf afgehandeld. Ze maakten het zichzelf allerminst gemakkelijk: zo is een nachtelijke wandeling in de bossen met gasten die dat nog nooit gedaan hebben, een absolute aanrader. Over dit weekend wordt jaren later nog steeds gesproken.”

weekend

Naast activiteiten en actie’s kunnen er ook langdurige projecten of trajecten opgezet worden. Ook hier geldt de gouden regel: laat je doelgroep zelf bepalen wat de inhoud van het traject wordt en welke richting eraan gegeven wordt.

Hoe deden wij het?

In 2011 organiseerden we met een aantal trekkersfiguren een koplopertraject: een maatschappelijke leiderschapsvorming waarbij gewerkt werd met thema’s die de jongeren zelf belangrijk vonden. Het filmpje van de startdag hieronder toont hoe de thema’s door de gasten zelf bepaald werden.

Een van de grotere projecten die we met de jongeren deden was het Yalla Yalla comedy project. Voor Yalla Yalla zorgden de jongeren zelf voor de inhoud van het project, vanuit hun eigen verhalen.

“Ik heb het hele Yalla Yalla verhaal een beetje van op afstand gevolgd. Ik ken de deelnemende jongeren en zie hen af en toe, maar ik woonde nooit een van de workshops bij. Ik was dan ook razend benieuwd toen ze de eerste keer op het podium stonden voor hun try-out in Jeugdhuis T-Klub. Toen ik hen voor de eerste keer zag was ik enorm onder de indruk. Ze waren er in geslaagd om een erg entertainende avond in elkaar te steken. Naast comedy passeerde er ook rap de revue, ze hadden op een creatieve wijze een decor gemaakt, alles werd vakkundig aan elkaar gepraat door de Hakims en er was een indrukwekkende hoofdact. Ik genoot van een leuke avond en vergat dat die jongeren daar voor de eerste keer ooit op een podium stonden. Ze ‘stonden’ er werkelijk. Op slechts enkele maanden tijd hadden die jongeren een comedyact in elkaar gestoken die bij een eerste optreden al naturel overkwam. Dan pas had ik door hoe hard die gasten gewerkt moesten hebben. Geen van die jongeren had ervaring met comedy en als er 1 podiumdiscipline is waar je serieus ‘ballen’ voor aan je lijf moet hebben is het comedy. Geen back-up, helemaal alleen het podium op om mensen te boeien met niets anders dan een verhaal, geen evidentie!

Er werd heel wat gelachen, maar naast de grappen en grollen gaven de jongeren ook heel wat van zichzelf en hun leefwereld prijs. Naast het entertainende element vond ik de show op die manier ook erg ontwapenend en zelfs ontroerend bij momenten.

Deze jongeren gaven voor het Yalla Yalla verhaal allemaal aan dat ze het gevoel hadden dat er niet naar hen geluisterd werd en dat ze niet steeds tevreden waren met hun situatie en hoe anderen naar hen kijken, en ook dat ze hier zelf niets aan konden veranderen. Met dit project hebben ze het tegendeel bewezen. Niet enkel voor zichzelf, maar ook voor vele anderen.

Het valt dan ook op hoe die gasten veranderd zijn tegenover het begin van het project. Ze lijken allemaal veel steviger in hun schoenen te staan, met meer zelfvertrouwen. Dat vind ik het mooiste resultaat van dit hele proces. En dat straalt ook af op anderen.

Respect is voor jongeren erg belangrijk, en die gasten krijgen respect, en dat hebben ze op een constructieve manier verdiend. Zeker niet de makkelijkste weg. Het is een breed respect dat veel verder gaat dan de eigen groep.

Met de grote voorstelling in het Cultureel centrum dacht ik nogmaals dezelfde show te zien in een andere setting. Maar de jongeren hadden duidelijk niet stil gezeten. Er waren andere leeftijdsgenoten betrokken bij de show om alles in goede banen te leiden, de regie te doen, er was dans en muziek bij gekomen en de jongeren stonden er nog sterker als voorheen. De zaal zat vol met een erg gemengd publiek en het podium was indrukwekkend. Voor de 2e keer was ik sterk onder de indruk over hoe die gasten zo een show brachten en een hele zaal wisten te boeien. Ik kon het niet laten om me even te verplaatsen in die jongeren, en me af te vragen hoe ik zou reageren moest ik op zo’n groot podium alleen mijn ding mogen doen hebben. Een kleine rilling ging over m’n rug bij de gedachte, op die jonge leeftijd had ik dat nooit gedurfd. Ze hebben een goede begeleiding gekregen en heel wat workshops, maar dan nog vind ik het onvoorstelbaar straf hou elke jongere stuk voor stuk op z’n eigen manier het publiek wist te boeien. Chapeau!”

 

 

TRICK: Participeer zelf mee aan projecten of activiteiten

Het doel van projecten opzetten met gasten is om hen te versterken. Je werkt uiteraard vraaggericht, maar motiveert hen ook om hun grenzen te verleggen. In dit opzicht is het interessant om als werker zelf mee te denken, mee te schrijven, mee op een podium te staan, etc… Het biedt een veiligere context voor je gasten en hiermee vergroot je ook de gelijkwaardigheid tussen werker en jongere.

“Veel gasten hebben me de bijnaam ‘Wartiest’ gegeven omdat ik telkens opnieuw mee participeer aan creatieve projecten. Zo heb ik in het verleden mee comedy geschreven, rapteksten gemaakt, muziek gespeeld en op een podium gekropen. Het geeft veel gasten een boost te merken dat ook ik mijn eigen grenzen verleg. Ze vinden het geruststellend dat ook ik stress ervaar, podiumvrees heb en het schrijven van een goede tekst moeilijk vind. De gedeelde ervaringen komen daarenboven de band die ik heb met m’n gasten ten goede.”